Fırında Beşamel Soslu Karnabahar Graten
Karnabahar, mutfaklarda genelde “mütevazı yan rol” gibi dursa da aslında tarihi oldukça eski ve köklü bir kış sebzesi. Lahana ailesinin bir üyesi olan karnabaharın kökeni Akdeniz’e, özellikle de eski Anadolu ve Levant bölgesine kadar uzanıyor. Yüzyıllar önce daha çok tarlalarda küçük alanlarda yetiştirilirken, dayanıklı yapısı ve serin havayı sevmesi sayesinde kışın sofraları dolduran sebzelerden biri haline gelmiş. Osmanlı döneminde de hem saray mutfağında hem halk sofralarında yerini bulan karnabahar; kimi zaman haşlanıp zeytinyağıyla, kimi zaman da etli-salçalı tencerelerde pişirilerek değerlendirilmiş.
Zamanla kültürler değiştikçe karnabaharın mutfaktaki rolü de genişlemiş. Bizde kızartması, yoğurtlusu, kıymalı yemeği ve fırın tepsilerindeki graten hâli sevilirken; Avrupa mutfağında beşamel sosla, peynirlerle, hatta patatesle birlikte “konfor yemeği” olarak öne çıkmış. Kış aylarında pazarda en çok gördüğümüz sebzelerden biri olması boşuna değil; havalar soğuyup evlerde fırınlar daha sık yanmaya başladığında, karnabahar da sahneye çıkıyor. Bir tabak karnabahar graten ya da yoğurtlu karnabahar geldiğinde aslında sadece sebze yemiş olmuyoruz; kış sofralarının sakin, ev sıcaklığını taşıyan o uzun hikâyesine de ortak
Karnabahar Gratenin Faydaları;
Karnabahar graten tam “hem keyif hem iç rahatlığı” tabağı bence. 🥰 Karnabaharın lifli yapısı sindirimi desteklerken, içindeki vitamin ve mineraller kışın sebze ihtiyacına güzel bir katkı veriyor. Beşameldeki süt ve üstündeki kaşar peyniri de çorbaya değil ama bu defa fırın tepsisine kalsiyum ve protein taşıyor; üstelik kızartma yerine fırında piştiği için yağda yüzdüren tariflere göre daha dengeli bir seçenek oluyor. Yani sofraya geldiğinde hem sebze yedirmiş oluyorsun, hem de herkesin bayıla bayıla kaşık salladığı konforlu bir fırın yemeği çıkıyor ortaya.
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz.
Fırında Beşamel Soslu Karnabahar Graten
Malzemeler
Yapılışı
- Karnabaharı yıkayıp küçük–orta boy çiçeklerine ayır.
- Geniş bir tencerede suyu kaynat, içine tuz ekle.
- Kaynayan suya karnabaharları ekle, tam yumuşamadan, hafif diri kalacak şekilde 5–7 dakika haşla.
- Süzgece alıp suyunu süzdür. Çok ezilmesin; fırında da pişeceği için hafif dişe gelir kalması iyi.
- Ayrı bir tencerede tereyağı ve zeytinyağını erit.
- Üzerine unu ekle, orta ateşte kokusu çıkana kadar 2–3 dakika sürekli karıştırarak kavur. Unun rengi dönmesin, sadece çiğ kokusu gitsin.
- Sütü azar azar eklerken bir yandan çırpma teliyle hızlıca karıştır; topaklanmaması için bu adım önemli.
- Koyulaşıp akışkan bir sos kıvamı alana kadar (boza kıvamı gibi) karıştırarak pişir.
- Ocaktan almaya yakın tuz, karabiber ve istersen azıcık rendelenmiş muskat ekle, karıştır.
- Fırını 180–190°C (alt–üst ayar) ısıtmaya başlat.
- Orta boy bir fırın kabını (borcam, seramik vs.) hafifçe yağlayabilirsin.
- Haşlanmış ve süzülmüş karnabaharları fırın kabına yerleştir; çok üst üste sıkıştırmadan, tek kat veya hafifçe üst üste binecek şekilde.
- Hazırladığın beşamel sosu karnabaharların üzerine gezdir. Her yere yayılmasına dikkat et; karnabaharlar sosun içinde hafif kaybolsun.
- En üstüne rendelenmiş kaşar peynirini eşit şekilde serpiştir.
- Fırın kabını önceden ısıttığın fırına yerleştir.
- Üzeri kızarıp kaşarlar eriyip hafif hafif çıtır olana kadar yaklaşık 20–25 dakika pişir.
- Üstünün daha kızarmasını istersen son 3–4 dakikada fırının üst ızgarasını (grill) açabilirsin; ama başında bekle, hemen kızarır. 😄
- Fırından çıktığında mis gibi kokan, üstü altın sarısı, içi kremamsı karnabahar grateni göreceksin.
- Dinlendirme ve Servis
- Fırından çıkar çıkmaz değil, 5–10 dakika kadar dinlendirdikten sonra servis et; böylece hem ağzı yakmaz hem de beşamel sos biraz toparlanıp kesilince daha güzel dilimlenir.
