Evde Pratik Döner
Dönerin hikâyesi aslında çok “ev gibi” başlıyor: Osmanlı döneminde etin şişte, ağır ağır dönerek pişmesi fikri yüzyıllar öncesine dayanıyor; önce yatay şişlerde pişen kebaplar vardı, sonra 1800’lerin ortalarına doğru etin dikey şişte çevrilip ince ince kesildiği döner usulü ortaya çıktı. Bu yöntemle dönerin adının Bursa’yla anılması da boşuna değil; kaynaklar dikey dönerin doğum yerlerinden biri olarak Bursa’yı gösteriyor ve İskender Efendi’yle ilişkilendiriyor; hatta “İskender” geleneğinde 1867 yılı özellikle anılıyor.
Sonra döner, memleketten çıkıp dünyaya yayılırken bambaşka bir “sokak lezzeti” kimliği kazanıyor: Arap coğrafyasında şavurma gibi akrabalarıyla, Yunanistan’da gyros gibi yorumlarla benzer bir çizgide büyüyor. 1970’lerde Almanya’da özellikle Berlin’de “hızlı ve elde yenebilen” sandviç formuyla iyice parlıyor; Kadir Nurman ismi 1972’de Berlin’de döneri ekmeğin içine salatayla birlikte sunmasıyla sıkça anılıyor ama bunun kime “ilk” yazılacağı tartışmalı. Yine de o dönemde dönerin sokakta yenilen pratik hali yaygınlaşıp efsaneleşiyor ve bugün bildiğimiz döner kültürü iyice kök salıyor.
Evde Pratik Döner Faydaları;
Evde pratik döner; et sayesinde yüksek protein verir ve tok tutar, kırmızı et kullanırsan demir–B12 katkısı da olur. En güzel yanı, yağ-tuz-baharatı sen kontrol ettiğin için dışarıya göre daha dengeli yapabilmendir; ama lavaş ve yağ miktarı arttıkça kalorisi hızla yükselir.
“Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi öneri değildir.”
Ev Yapımı Döner
Malzemeler
Yapılışı
- Eti mümkünse ince ince doğra (kasapta “dönerlik ince” de dedirtebilirsin). Ne kadar ince, o kadar döner gibi.
- Bir kapta yoğurt + zeytinyağı + salça + sarımsak + tüm baharatları karıştır. Mis gibi kokar zaten.
- Eti bu sosla buluştur, güzelce harmanla. Vaktin varsa 30 dakika dinlendir, yoksa bile 15 dakika yeter.
- Şimdi püf: Eti bir poşete yay, dondurucuya 30–45 dakika at. Tam donmasın ama sertleşsin; böylece pişerken döner gibi “şerit şerit” kalır.
- Tavayı iyice ısıt. Yağ eklemene çoğu zaman gerek yok; etin sosundaki yağ yeter.
- Eti tavaya al, yüksek ateşte suyu salmadan hızlı hızlı çevir. Rengi dönüp kenarlar hafif kızarınca (toplam 8–12 dakika) tamamdır.
- Lavaşa koy, üstüne sumaklı soğan, yoğurtlu sos, turşu… ne seviyorsan. İlk ısırıkta “evde döner olmuş ya!” dersin. 😄
Püf Noktaları
- Etin ince kesilmesi döner hissini %70 yapar.
- Tava çok sıcak olmalı: et haşlanmasın, kızarsın.
- Tavayı doldurma; gerekirse 2 partide pişir.
